Hầu hết chatbot quên bạn sau mỗi phiên. Hôm nay giải thích cho nó cửa hàng bán gì, mai lại phải nói từ đầu.
Javis OS làm khác: nó có một Second Brain, bộ não ngoài nằm trên máy của bạn, dày lên sau mỗi cuộc trò chuyện. Bài này giải thích bộ não đó gồm những gì, Javis học như thế nào, và làm sao để nó không học sai.
Second Brain gồm những gì?
Mỗi brain là một thư mục ghi chú markdown. Ba lớp cốt lõi:
- Sources: nguyên liệu thô như bài viết, ảnh chụp, file bạn thả vào. Đây là bản gốc.
- Wiki: tri thức đã chưng cất thành khái niệm, quy trình, framework, nối với nhau bằng
[[liên kết]]. Javis vẽ phần này thành đồ thị tri thức trên dashboard. - Memory: bộ nhớ dài hạn về bạn và doanh nghiệp. File
memory/MEMORY.mdlà mục lục, mỗi điều nhớ là một file riêng.
Ngoài ra còn các thư mục cho skill, agent, workflow và nhắc hẹn. Tất cả đều là file chữ thường, mở bằng Obsidian hay trình soạn thảo nào cũng đọc được.
Nguyên lý vận hành rất gọn: Sources → tiêu hoá → Wiki. Tri thức được tích luỹ, không phải mỗi lần hỏi lại đi tìm từ đầu.
Nhiều bộ não trong một Javis
Bạn nuôi được nhiều brain tách biệt, ví dụ một brain cho cửa hàng, một brain cho việc học. Mỗi brain có bộ nhớ, wiki, skill, agent riêng.
Đổi brain bằng ô chọn ở góc trái thanh trên cùng: cả Javis, từ khung chat, đồ thị tới bộ nhớ, lập tức chuyển sang brain đó. Đã có sẵn một vault Obsidian? Bấm nút thư mục để Javis dùng luôn vault đó làm brain.
Javis nhớ bằng cách nào?
Có hai đường:
1. Bạn bảo thẳng. Nói “nhớ giúp mình là cửa hàng nghỉ Chủ nhật”, Javis tạo ngay một file ký ức và thêm một dòng vào mục lục. Từ lần sau, câu trả lời nào liên quan cũng tính tới điều đó.
2. Javis tự học. Bật trang Tự học, sau vài lượt chat Javis đọc lại đoạn hội thoại và rút ra:
- Ký ức: sự thật bền vững về bạn và việc kinh doanh.
- Tri thức Wiki: khái niệm, quy trình dùng lại được.
- Kỹ năng: quy trình nhiều bước nó vừa làm và thấy lặp lại được.
Học cả vai chuyên môn (agent) và chuỗi bước (workflow) cũng được, nhưng hai mục này tắt sẵn để bạn chủ động bật.
Học mà không phá: các lớp an toàn
Để AI tự ghi vào bộ não của mình nghe hơi đáng lo. Javis khoá chặt việc này:
- Tiến trình học chỉ được đọc. Nó không chạy lệnh máy, không tra web, không chạm vào các kết nối như POS hay quảng cáo.
- Nó không tự ghi file. Nó chỉ trả về một danh sách “nên học gì”, còn việc ghi do code của Javis làm, và chỉ được ghi vào đúng các thư mục cho phép.
- Chặn lộ bí mật: có API key, token, mật khẩu trong nội dung thì không ghi.
- Chặn câu chèn lệnh kiểu “bỏ qua mọi chỉ dẫn trước đó”, để một tin nhắn lạ không điều khiển được vòng học.
Hoàn tác một chạm
Lần đầu bật tự học, Javis biến thư mục brain thành một kho git trên máy. Mỗi lần học là một commit. Javis học sai điều gì, bạn vào trang Tự học và hoàn tác đúng lần đó.
Muốn quan sát trước? Chọn chế độ Chạy thử: Javis chỉ ghi nhật ký “sẽ học gì” mà không đụng file nào. Thấy ổn mới chuyển sang Tự ghi.
Bộ não là của bạn
Vì brain chỉ là một thư mục markdown:
- Đổi model không mất gì. Hôm nay dùng Claude, mai đổi sang ChatGPT, bộ não mới đọc đúng trí nhớ cũ.
- Mang đi đâu cũng được. Bật đồng bộ lên một repo GitHub riêng tư là dùng chung một bộ não giữa laptop và VPS.
- Không cần Javis vẫn đọc được. Lỡ mai không còn Javis, tri thức của bạn vẫn nằm đó, bằng chữ thường.
Đó là điều khác biệt lớn nhất giữa Javis và một app chat: model chỉ là đồ đi thuê, bộ não là của bạn.
Muốn Javis không chỉ nhớ mà còn tự làm việc cho bạn? Đọc tiếp bài giao việc cho AI chạy nền.